რუსეთი უკრაინაში ებრძვის ტექსტს!

უკრაინის ომის შესახებ თითქმის ყოველთვის სამხედრო კატეგორიებით ვსაუბრობთ. ვაანალიზებთ ტანკებს, რაკეტებს, დრონებს, ფრონტის ხაზს, ტერიტორიებსა და სამხედრო ბალანსს. ეს ყველაფერი მნიშვნელოვანია, მაგრამ, ჩემი აზრით, მთავარი მაინც სხვა რამეა. სინამდვილეში, რუსეთი უკრაინაში ებრძვის არა მხოლოდ უკრაინას. რუსეთი ებრძვის ტექსტს. ტექსტი ამ შემთხვევაში მხოლოდ დაწერილი დოკუმენტი არ არის. ტექსტი არის მთელი ის საერთაშორისო წესრიგი, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ შეიქმნა. ეს არის შეთანხმება, რომ სახელმწიფოების საზღვრები ძალით აღარ უნდა შეიცვალოს, რომ სუვერენიტეტი უნდა იყოს დაცული და რომ კლასიკური იმპერიების ეპოქა დასრულებულია. ამ ტექსტს ქმნის გაეროს წესდება, ჰელსინკის დასკვნითი აქტი, ბუდაპეშტის მემორანდუმი და მრავალი სხვა საერთაშორისო შეთანხმება. ამ ტექსტის თანაავტორი თავად რუსეთიც არის. სწორედ ამიტომ ამ ომის მთავარი პარადოქსი ისაა, რომ რუსეთი ტანკებით საკუთარ ხელმოწერას ებრძვის. ბევრს ჰგონია, რომ რუსეთი უკრაინასთან ომობს. მე ვფიქრობ, რომ ეს მხოლოდ გარეგანი სურათია. სინამდვილეში, რუსეთი ცდილობს შეცვალოს ის პოლიტიკური და სამართლებრივი ენა, რომელმაც თანამედროვე მსოფლიო შექმნა. მას სურს დაამტკიცოს, რომ ძლიერ სახელმწიფოს შეუძლია სამხედრო ძალით შეცვალოს საზღვრები, გააუქმოს სხვა სახელმწიფოს სუვერენიტეტი და ისტორია საკუთარი ნებით გადაწეროს. მაგრამ სწორედ აქ იწყება მთავარი პრობლემა. ტექსტს ტანკი ვერ ცვლის. ტანკს შეუძლია ქალაქის დაკავება, შენობების განადგურება და ადამიანების მოკვლა, მაგრამ მას არ შეუძლია შეცვალოს ტექსტი, რომელზეც საერთაშორისო წესრიგი დგას. მას არ შეუძლია შეცვალოს იმ სიტყვების მნიშვნელობა, როგორიცაა „სუვერენიტეტი“, „სახელმწიფო“, „საზღვარი“ და „საერთაშორისო სამართალი“. სემიოტიკის თვალსაზრისით, ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი გარემოებაა. სახელმწიფო ნიშანია. საზღვარი ნიშანია. დროშა ნიშანია. სუვერენიტეტიც ნიშანია. ამ ნიშნებს მნიშვნელობას ერთი სახელმწიფო არ ანიჭებს. მათ მნიშვნელობას ანიჭებს საერთაშორისო საზოგადოება, საერთო დისკურსი და კოლექტიური აღიარება. ამიტომ რუსეთს შეუძლია საერთაშორისო სამართლის დარღვევა, მაგრამ ვერ შეძლებს მის შეცვლას. ეს ორი სრულიად განსხვავებული მოვლენაა. ქურდობა არ აუქმებს საკუთრების უფლებას. მკვლელობა არ აუქმებს სიცოცხლის უფლებას. ანექსია კი არ აუქმებს სახელმწიფოს სუვერენიტეტს. ეს არის ნორმის დარღვევა და არა ნორმის შეცვლა. სწორედ ამიტომ რუსეთი აღმოჩნდა სემიოტიკურ კრიზისში. იგი ცდილობს ძალით შექმნას ახალი მნიშვნელობები, მაგრამ ვერ ახერხებს, რადგან მნიშვნელობას ტანკი არ ქმნის. მნიშვნელობას ქმნის დისკურსი. ხოლო დისკურსი იქმნება საერთო აღიარებით და არა სამხედრო ძალით. ამიტომ ყოველი ახალი სამხედრო ოპერაცია საბოლოოდ არა ახალი საერთაშორისო წესრიგის დაბადებას, არამედ არსებული წესრიგის მნიშვნელობის კიდევ ერთხელ დადასტურებას იწვევს. რაც უფრო ცდილობს რუსეთი ძალით გადაწეროს ტექსტი, მით უფრო აშკარა ხდება, რომ მისი გადაწერა შეუძლებელია. ყველაზე დიდი პარადოქსი კი ის არის, რომ რუსეთი სინამდვილეში საკუთარ მითოლოგიას ანგრევს. კლასიკური იმპერია არასოდეს არსებობდა მხოლოდ სამხედრო ძალის ხარჯზე. მას ყოველთვის ჰქონდა საკუთარი ენა, საკუთარი იდეა, საკუთარი ლეგიტიმაცია და მომავლის საკუთარი წარმოდგენა. დღეს ეს ყველაფერი აღარ არსებობს. დარჩა მხოლოდ ძალადობა. მაგრამ ძალადობა ვერ ქმნის ლეგიტიმაციას. ტანკი შეიძლება შევიდეს ქალაქში, მაგრამ ვერ შევა ტექსტში. ვერ შევა სამართალში. ვერ შევა კოლექტიურ მეხსიერებაში. ვერ შევა იმ საერთაშორისო შეთანხმებებში, რომლებმაც თანამედროვე მსოფლიო შექმნეს. სწორედ ამიტომ ვფიქრობ, რომ უკრაინაში მიმდინარე ომი არ არის მხოლოდ სამხედრო კონფლიქტი. ეს არის ბრძოლა ტექსტსა და ძალას შორის. რუსეთი ცდილობს ძალით შეცვალოს ის ტექსტი, რომლის შექმნასა და აღიარებაშიც თავად მონაწილეობდა. მაგრამ ამ ტექსტის შეცვლის შესაძლებლობა მას არ გააჩნია, რადგან საერთაშორისო სამართლის ავტორი ერთი სახელმწიფო არ არის. მისი ავტორია სახელმწიფოთა კოლექტიური ნება. ამიტომ რუსეთი ვერ ქმნის ახალ საერთაშორისო წესრიგს. ის მხოლოდ არღვევს არსებულს. და სწორედ აქ არის ამ ომის მთავარი ისტორიული პარადოქსი. რუსეთს ჰგონია, რომ უკრაინას ებრძვის. სინამდვილეში კი საკუთარ ხელმოწერას, საკუთარ დისკურსს და საკუთარ იმპერიულ მითოსს ებრძვის. რაც უფრო დიდხანს გაგრძელდება ეს მცდელობა, მით უფრო ცხადი გახდება ერთი მარტივი ჭეშმარიტება: ტექსტი შეიძლება დაარღვიო, მაგრამ მისი შეცვლა ტანკებით შეუძლებელია.

რუსეთის მიერ სააკაშვილის გაგდება კავკასიიდან

წერილის ცოტა გრძელი გამომივა, მაგრამ გთხოვთ წაიკითხოთ. ეს ნაწილია იმ დიდი თემის, რომელსაც ამ წერილში შევეხები. წერილის პირობითი სათაურია - რატომ არ უნდათ რუსებს მიხეილ სააკაშვილი კავკასიაში? 2013 წლის ოქტომბერში, მიხეილ სააკაშვილმა დაასრულა თავისი საპრეზიდენტო ვადა. ის გადაფრინდა ევროპაში და იქ დარჩა. რატომ მოხდა ეს? ის გააგდეს კავკასიიდან. ამ სიტყვის პირდაპირი მნიშვნელობით. ეს დადასტურდა 2014 წელს, როდესაც მის წინააღმდეგ აღიძრა პირველი სისხლის სამართლის საქმე. ეს ნიშნავდა, რომ ის თუ დაბრუნდებოდა საქართველოში, მას აუცილებლად დააპატიმრებდნენ. გაბრუებული ქართველი ერი, მაშინ ივანიშვილის ხიბლში იყო ჩავარდნილი და არავინ ფიქრობდა, რომ ეს რამეს ნიშნავდა. ცხოვრება გრძელდებოდა ინერციით. არასოდეს ვფიქრობ, რომ მოწოდებული ინფორმაციას უნდა დავუჯერო. ინფორმაციის თავისებურება ისაა, რომ აუცილებლად გამოჩნდება ისეთი რამ, რაც ამ ინფორმაციას გადაგამოწმებინებს. მართალი გითხრათ დიდად ეს არც მჭირდებოდა, იმდენად ხელისგულზე იდო ყველაფერი. ჩემთვის იმთავითვე ცნობილი იყო რატომ გააგდეს მ. სააკაშვილი კავკასიიდან. სწორედ ამაზე მინდა მოგითხროთ ანუ იმაზე თუ რა ხდება სინამდვილეში და რა იმალება იმ უამრავი მითოლოგიის უკან, რომელიც სააკაშვილის 9 წელში შეიქმნა და მისი დამარცხებაც ამ მითოლოგიის ნაწილიც იყო. რატომ გააგდეს სააკაშვილი კავკასიიდან? ვერ იქნება ამ შეკითხვაზე პასუხი თუ არ გავიაზრებთ დამოუკიდებელი ქართული სახელმწიფოს როლის, იმ მასშტაბს, რომელიც მას კავკასიაში გააჩნია. სწორედ ეს კავკასიური როლია ის საიდუმლო, რომელიც დევნის კავკასიიდან ქართული სახელმწიფოს მომხრეებს. პირველი დევნა ჯერ კიდევ ბაგრატოვანთა რუსეთში გადასახლება იყო. შემდეგ ილია ჭავჭავაძის მკვლელობა, შემდეგ დამოუკიდებელი საქართველოს მკვლელობა 1921 წელს, შემდეგ ზვიად გამსახურდიას მკვლელობა... პირველი მცდელობა სააკაშვილის კავკასიიდან გაგდების, ეს იყო 2008 წლის ომი და ეს ფაქტი გაეროს ტრიბუნაზე დადასტურდა იმავე წელს, როდესაც ამერიკის წარმომადგენელმა რუსეთის ელჩს ჩურკინს პირდაპირ უთხრა, რომ რუსეთის მხარე ითხოვდა სააკაშვილის წასვლას ხელისუფლებიდან. ეს პირდაპირ უთხრეს მაშინდელ სახელმწიფო მდივანს კონდოლიზა რაისს. მაინც რა არის კავკასიიდან რუსების მიერ და რუსების მომხრე ქართველების მიერ დევნილი ლიდერების საიდუმლო? ეს არის რუსეთისთვის ქართული სახელმწიფოს შეუძლებლობა კავკასიაში. ქართული სახელმწიფოს არსებობა თავისი როლით, გულისხმობს რუსეთის არ არსებობას კავკასიაში. აი ასე მარტივად დგას საკითხი. მაგალითისთვის ჩავშალოთ დღევანდელი სიტუაცია კავკასიაში და ზუსტად მივხვდებით, რატომ უნდა იყოს ან ციხეში ან გაგდებული კავკასიიდან მიხეილ სააკაშვილი, ან მისი მსგავსი ლიდერი. ეს არ არის გადაჭარბება. ეს არის რეალობა და ყველამ უნდა გავუსწოროთ თვალი. ალბათ ყველას გვახსოვს უახლესი თვეების უკან, ყარაბაღის ომი. რა მოხდა ამ ომის დროს? მე პირადად ეჭვი არ მეპარება, რომ ეს ომი არანაირად არ აწყობდა რუსეთს. მაგრამ ეს ომი მოხდა, მოხდა მხოლოდ იმიტომ, რომ მასში ჩართული იყო თურქეთი. ვერავინ დამაჯერებს იმაში, რუსეთს რომ ქონოდა შესაძლებლობა, არავითარ შემთხვევაში არ დაუშვებდა კავკასიაში მისი საპირწონე პოლიტიკური მოთამაშის შემოსვლას, როგორიც არის თურქეთი. დღეს ფაქტია, რომ პროექტი "ერთი ერი ორ სახელმწიფოში", რომელიც ჯერ კიდევ მამა ალიევის დროს დაიწყო შედგა. შედგა და წარმატებასაც მიაღწია. თურქეთი შემოვიდა ამიერ კავკასიაში. რუსები იძულებული იყვნენ ეს ექნათ. მათ სომხეთი არ გაუყიდიათ, უბრალოდ მათ არ შეეძლოთ ამ სამხედრო ალიანსს დაპირისპირებოდნენ. თუმცა მათ გადაწყვიტეს სომხეთის ლიდერის პაშინიანის დასჯა, რომელიც უბრალოდ არ გამოუვიდათ. სომეხი ხალხი იმაზე უფრო პრაგმატული აღმოჩნდა ვიდრე 80-იანი წლების ბოლოს. პაშინიანის ხელისუფლებაში დარჩენა, ეს არის ნაღმი რუსებისთვის. მისი ამოქმედება დამოკიდებულია საქართველოზე. დღეს რუსეთის ბედი კავკასიაში დამოკიდებულია საქართველოზე. დღეს საქართველო არის ის ქვეყანა, რომელიც რუსეთს ახანგძლივებინებს კავკასიაში ყოფნას. ის ეგრეთ წოდებული ექვსთა უსაფრთხოების კავშირიც რუსეთის ბოდვაა, რომელმაც უნდა განაპირობოს რუსეთის დარჩენა კავკასიაში. ვინ შეიძლება შეეწინააღმდეგოს ამ ყველაფერს? ისეთი საქართველო, რომელიც მოინდომებს თავისი სახელმწიფოს შექმნას. ივანიშვილის ხელისუფლება დღეს არის გარანტი იმისი, რომ რუსეთი დარჩეს კავკასიაშია. სხვა შემთხვევაში, საქართველოს მიერ სომხეთ აზერბაიჯანის და თურქეთს შორის მედიაციით ურთიერთობების დარეგულირება, არის იმის გარანტია, რომ რუსეთის სამივე ბაზა სომხეთში და საქართველოში გახდეს დისფუქციური. რუსეთის მიერ 80-იანი წლების ბოლოს ინსპირირებულმა ყარაბაღის კონფლიქტმა შეუქმნა რუსეთს ის პლაცდარმი, რასაც დღემდე ახორციელებს მთელს კავკასიაში. თურქეთის შემოსვლამ კავკასიის გეოპოლიტიკურ ველზე შექმნა სხვა რეალობა. საქართველოს გეოპოლიტიკური ფუნქციის აქტიურობას შეუძლია შექმნას არა ექვსთა, არამედ ოთხთა კავშირი (სომხეთი, საქართველო, აზერბაიჯანი, თურქეთი), რომელიც სრულიად აბსურდად აქცევს რუსეთის ყოფნას კავკასიაში და მის სამხედრო ბაზებს გამოაცლის პოლიტიკურ შინაარსს. მემგონი ცხადია, რატომ უნდოდათ რუსებს 2008 წელს კავკასიიდან სააკაშვილის გაგდება ვინაიდან საქართველო, აზერბაიჯან თურქეთის ძალიან სერიოზული სტრატეგიული პარტნიორობა, იყო საშიში რუსებისთვის. ამას დღეს თუ სომხეთიც მიემატება, რუსეთის პოლიტიკური შინაარსიდან აღარაფერი რჩება. ამიტომ დღეს ივანიშვილს რუსეთისთვის ოქროს ფასი აქვს. ყველაფერს გააკეთებს, რომ როგორმე დატოვოს ხელისუფლებაში და საქართველო იყოს ამოგდებული ზოგადკავკასიური კონტექსტიდან. ამიტომ არ უშვებენ სააკაშვილს კავკასიაში, რადგან იციან, რომ მისი ლიდერობით სულ სხვა რეალობა დაუდგება რუსეთს. დღეს ნათელი უნდა იყოს, ნაბიჯ ნაბიჯ რატომ ცილდებოდა ივანიშვილი დასავლეთს, რატომ ამოაგდო საქართველო ყველა მსოფლიო გეოპოლიტიკური ბრუნვიდან, რატომ თქვა უარი და რატომ დაბლოკა და დევნა ყველა საერთაშორისო პროექტი, ანაკლიის პორტი თუ საქართველოს ინტერნეტ ჰაბის გზა ევროპიდან აზიისკენ. ივანიშვილი დღეს არის რუსეთის უპირველესი პარტნიორი კავკასიაში. სწორედ მისი ხელით უჭირავს რუსეთს კავკასია. აი ამ ინფორმაციას მალავენ და ფუთავენ ათას მითოლოგიაში. დღეს საქართველოზე გადის კავკასიის თავისუფლების იდეა და დღეს სწორედ საქართველოთი ბლოკავს ამ იდეას რუსეთი. აი ამიტომ არ უშვებენ სააკაშვილს კავკასიაში და ეს არის ყველაზე დიდი პოლიტიკური სარჩული მისი პატიმრობის. თავისუფლება საქართველოს ივანიშვილისგან! თავისუფლება მიხეილ სააკაშვილს.