არსებობს უამრავი ვერსია, რომელიც საქართველოს დღევანდელ სიტუაციებს განიხილავს და ვფიქრობ, სახეზე გვაქვს დიპლომატიურ ენათა ომი. მიუხედავად იმისა, რომ ასებობს დიდი ალბათობა, ამ დიპლომატიურ ენათა ომში დაიმალოს ორიგინალი ტექსტი, ვეცდებით გარკვეული ტექსტების ამოძებნას და ლოგიკური ჯაჭვის შექმნას. თუმცა, იმთავითვე ვიცით, რომ ორიგინალ ტექსტს, რომელიც ბიბლიოთეკა ლაბირინთში, ან ბაბილონის ბიბლიოთეკაშია შენახული, ბრმა ხორხე შეჭამს. თავადაც მოკვდება, მაგრამ თან გაიყოლებს ორიგინალი ტექსტის ეშხს. ხელში ვერასოდეს შეგვრჩება ორიგინალი ტექსტი, არამედ ამ ტექსტის თარგმანები, რომელიც მომავლისეულ ისტორიულ ლაბირინთებშია ნაფლეთებად შემორჩენილი და მხოლოდ ისტორიულად განვითარებული პროცესების მოთმინებით დალოდებისას გაიხსნება პოსტ-ფაქტუმ.
მცდელობა იმისი, რომ ეს ნაფლეთები შეიკრიობოს, მისი შედარებით ზუსტი თარგმანი შეიქმნას, ეს ადამიანის ბედისწერაა და მას ვერაფრით გავცდებით. ეს ისტორიულ, პოლიტიკური კანონზომიერებაა, იმ ადამიანთათვის, ვისაც არა აქვს შესაძლებლობა, უშუალო როლები ასრულონ პოლიტიკურ საჭადრაკო დაფაზე, მათ სწორედ ზემოთთქმული ბედისწერა შეხვდათ და ამას ვერ გაცდებიან.
ძნელია ყველა ტექსტი მოვიძიოთ, რაც დღევანდელ ქართულ მატიანეს განსაზღვრავს, თუმცა შესაძლებლობა ნამდვილად გვაქვს, რომ ძირითადი ორიგინალი ისტორიული ტექსტის ფრაგმენტები შევკრიბოთ და ჩავსვათ ისტორიულ ლოგიკაში, რომელიც სულაც არაა წარსული, არამედ მომავალია. ადამიანური ჟამთააღმწერლობა ვითარდებოდა ბაბილონის გოდოლის გარშემო, რომელიც თავად ღმერთმა დაანგრია და ენები აურია. ადამიანებმაც ვერ გაუგეს ერთმანეთს. სწორედ მაშინ წარმოიშვა ძირითადი ლექსიკონი. ლექსიკონი, რომელიც ადამიანთა ენების აღრევამ შექმნა და ეს ლექსიკონი იმდენად მრავალმხრივია, რომ ის ჩვენი ცხოვრების ბევრ სფეროს შეეხო. მათ შორის დიპლომატიურ ენას. სწორედ ამიტომ არსებობს ორიგინალი ტექსტის დაფარვის აუცილებლობა. ბრმა ხორხეც ამას ემსახურება. ორიგინალი ტექსტი მოწამლულია. მიუხედავად ამისა, ინფორმაცია მისაწვდომია, მხოლოდ ფრაგმენტულად, და არსებობს ლოგიკის შესაძლებლობა, რომელიც ამ ორიგინალ ტექსტთან მიგვაახლოვებს. ეს ჩვენი შესავალიც სწორედ ამ ბაზისზე დაეფუძნება და არ გვექნება პრეტენზია იმისი, რომ ზუსტად გადმოვცემთ ამ ორიგინალი ტექსტის შინაარსს. მიუხედავად ასეთი რთული ბაზისისა ჩვენი წერილის მიზანია სწორედ ამ დაფარული ტექსტების ფრაგმენტების შეგროვება და მისი გაანალიზება. ანუ ჩვენს ბედისწერაში ყოფნა.
მაგალითი საქართველო. პერიოდი 2008წ. აგვისტოს ბოლო, ოქტომბრის შუა რიცხვები.
რას გვთავაზობს დაფარული ორიგინალი ტექსტის ფრაგმენტები?
მეტად რთული სიტუაციაა შექმნილი. ბევრი რამ გასაცნობიერებელია. გასაცნობიერებელია წარსულიდან მომავლისკენ და პირიქით. რა გვაქვს სახეზე? მცდელობა, გავნთავისუფლდეთ რუსეთის იმპერიისგან, რომელსაც დაპყრობილი აქვს ჩვენი ტერიტორიები. რომელთაც დამატებით კიდევ დაიკავეს საქართველოს ტერიტორიები, ახალგორი, დიდი ლიახვის ხეობა, ფრონეს ხეობა, კოდორის ხეობა, პატარა ლიახვის ხეობა. ეს ყველაფერი ახალი 2008წ. აგვისტოს ანექსიის შემდეგ. ბრძოლა შედის გადამწყვეტ ფაზაში. ჩვენ შევძელით, 1921წ. 25 თებერვლის თავიდან აცილება. შევძელით ახალი დიპლომატიის შექმნა. სიტუაციის რადიკალიზაცია. თავად სიტუაციის განსხვავებული ფორმატის შექმნა. სწორედ აქაა ორიგინალი ტექსტის ფრაგმენტები, რომელთა ლოგიკური ჯაჭვის აგებას შევეცდებით. ვერ ვიტყვით, რომ რაიმე არ შეიცვალა. თუმცა მხოლოდ სიტუაციას ვგულისხმობთ 8 აგვისტომდე და 8 აგვისტოს შემდეგ. წინ გვაქვს ახალი იურისპრუდენცია, ახალი დიპლომატია, ახალი სამშვიდობო მისიის ჩანასახი, ასევე რუსეთის იმპერიის რადიკალიზაციაც. სწორედ იმპერიის რადიკალიზაციაზე გადის ჩვენი ორიგინალი ტექსტის ფრაგმენტების მოძიების პროცესი. ვერ ვიტყვით, რომ სახარბიელო სიტუაცია გვაქვს. მხოლოდ იურიდიული და პოლიტიკური პროცესების კონტურები ჩანს, რომელიც არ იძლევა დამშვიდების და ფეხის ფეხზე გადადების საშუალებას. თუმცა იძლევა გარკვეული პროგრესის ნიშნებს. ამაზე მსჯელობა შესაძლებელია, თუ გავითვალისწინებთ იმპერიის მსახურთა რადიკალიზებას, მათ გამწარებას, მიუხედავად იმისა, რომ ერთი შეხედვით ჩანს იმპერიამ საქართველოს ომი მოუგო. ახალი ტერიტორიები დაიპყრო, მაშ, რატომ არიან ასე გამწარებულები? რა სურდათ. პოლიტიკური და სამხედრო გეგმა ვერ შესრულდა. სამხედრო პოლიტიკური გეგმა ზოგად ისტორიულ ქმედებაში ყოველთვის 3 ნაწილისგან შედგება.
1. ოპერაციის დაგეგმვა, მომზადება;
2. ოპერაციის განხორციელება;
3. ოპერაციის დასასრული;
რა შეასრულა იმპერიამ აგვისტოს მოვლენების დროს? ჩემის აზრით მხოლოდ პირველი ორი პუნქტი. ვერ შესრულდა მესამე პუნქტი. ოპერაცია ვერ დასრულდა. ოპერაციას დასარული არ ჰქონდა, თუმცა გეგმა იყო. თუ სამხედრო პოლიტიკური გეგმის ზოგად ფორმულაში ჩავსვავთ რეალურ სიტუაციებს, რაც იმპერიამ ჩვენს წინააღდეგ დაგეგმა მივიღებთ შემდეგ სურათს.
1. ოპერაცია დაგეგმვა, მომზადება. 2008წ. აპრილიდან დაიწყო გეგმის მომზადება. საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე დაიწყო მოსამზადებელი სამუშაოები. აფხაზეთში რკინიგზის გაყვანა, სპეცდანიშნულების ბატალიონების შემოყვანა, იარაღის შემოტანა სეპარატისტებისათვის. წრთვნების ჩატარება ჩრდილოკავკასიაში, რომელიც იყო ძირითადი მზადება ომის საწარმოებლად.
2. ოპერაციის განხორციელება. რუსეთმა აწარმოა ფართომაშტაბიანი საომარი მოქმედებები საქართველოს იმ ტერიტორიაზე (სამაჩაბლო), სადაც უშუალოდ ბრძოლა გაიმართა ქართულ არმიასთან. ასევე იმპერიამ დასავლეთ საქართველოში აწარმოა სამხედრო მოქმედებები, დაიკავა, რა საქართველოს საკვანძო ქალაქები, ზუგდიდი, სენაკი, ფოთი. აღმოსავლეთ საქართველოში დაიკავა გორი, ახალგორი, იგოეთი. ლოგიკა მდგომარეობდა შემდეგში. უნდა შესრულებულიყო გეგმის მესამე ეტაპი.
3. ოპერაციის დასასრული. ოპერაციის დასასრული იყო თბილისის აღება, ხელისუფლების შეცვლა და თბილისში სასურველი ხელისუფლების მოყვანა.
გეგმის მესამე ეტაპი ვერ შესრულდა. გეგმა ჩავარდა. ზოგადად სამხედრო პოლიტიკური გეგმის განხორციელებიდან რომელიმე ეტაპის ჩავარდნა იწვევს გეგმის განუხორციელებლობას. დასასრული აბსოლუტურად შეიცვალა. დასასრული არ შედგა. ამაზე აშკარად მოწმობს რუსეთის დუმის რეაქცია, რომელიც სექტემბრის დასაწყისში თავდაცვის მინისტრის წინააღდეგ აშკარად უარყოფითმა განწყობამ იმატა და მას მოსთხოვეს პასუხი, თუ რატომ ვერ განხორციელდა გეგმის დასრულება. პასუხი სწორედ ორიგინალ ტექსტებში იმალება. ჩვენ მხოლოდ ფრაგმენტების თარგმნით შეგვიძლია შემოვიფარგლოთ.
რა მოიტანა გეგმის ჩავარდნამ? ევროკავშირის გააქტიურება, მათ მიერ ინიციატივის ხელში აღება, ცეცხლის შეწყვეტის ხელშეკრულებაზე ხელმოწერა და სულ სხვა პოლიტიკურ იურიდიული კონტექსტის შექმნა, ვიდრე ეს მოჰყვებოდა რუსული გეგმის დასასრულს. იმპერია იძულებული გახდა დასასრულზე ეფიქრა დროში, მომავალში, თუმცა როგორც სამხედრო პოლიტიკური ზოგადი გეგმის ლოგიკა გვეუბნება, 3 პრინციპის განუხორციელებლობა გეგმას აგდებს და იწვევს ახალი გეგმის ჩამოყალიბებას, რომელიც ასევე 3 ნაწილისგან შედგება.
მოხერხდა იმპერიის სრული გეგმის განუხორციელებლობა. იმპერია ეხლა ფიქრობს, როგორ დაამთავროს დაწყებული გეგმა. ის ვაჭრობს, მოძრაობს, ქმნის ინტერპრეტაციებს და კიდევ უფრო სცილდება ორიგინალ ტექსტს. რა იქნებოდა გეგმის განხორციელების შემთხვევაში? რუსეთი დაიკავებდა თბილისს. შეცვლიდა ხელისუფლებას, არ გავიდოდა დაკავებული ტერიტორიებიდან მინიმუმ 1 წელი მაინც. მოახდენდა კონფლიქტური რეგიონების სრულ ანექსიას და ამას დაეთანხმებოდა მათ მიერ დასმული ხელისუფლება მცირე შეწინააღმდეგების ფონზე.
რა ხდება გეგმის განუხორციელებლობის შემთხვევაში? რუსეთის იმპერიის სამხედრო პოლიტიკური გეგმის მესამე ნაწილი ძალაში რჩება, მხოლოდ ის მიდის კომპრომისზე და ითხოვს კომპრომისული ფიგურის ხელისუფლებაში მოყვანას. სწორედ აქ აქვს მას წინააღდეგობა დასავლეთის მხრიდან. ზოგადად გეგმის მესამე ნაწილის ჩავარდნა, მოასწავებს, იმას, რომ გეგმა დროში მთლიანად ჩავარდება. მიუხედავად მიღებული პრევენციული ზომებისა: კონფლიქტური რეგიონების (აფხაზეთი, სამაჩაბლოს) ცნობა, კონფლიქტურ ტერიტორიებზე სამხედრო ბაზების მომავალში განთავსება, იქ დღეს 7600 სამხედრო ძალის ჩაყენება...
ვსაუბრობთ რუსეთზე, რომელიც ერთი მხარეა პოლიტიკურ თამაშებში. არსებობს მეორე მხარე ამ თამაშების. საქართველო და დასავლეთი (აშშ, ევროკავშირი). აქაც მიღებულია პოლიტიკური პროცესების პრევენცია. კერძოდ, რუსული სამხედრო პოლიტიკური გეგმის მესამე ნაწილი, სწორედ დასავლეთის ძალისხმევით ჩავარდა. ჩავარდა გეგმის მესამე ნაწილის გამჟღავნებით. ჩვენ ვიხილეთ ერთის სერიოზული ორიგინალი ფრაგმენტი დიპლომატიური ენისა, რომელიც ამჟღავნებდა რუსული ანექსიის გეგმის მესამე ნაწილს. ეს მოხდა სწორედ აგვისტოს ცხელ დღეებში, მსოფლიოს უმაღლესი ტრიბუნიდან (გაერო), სადაც აშშ წარმომადგენელმა რუსეთის გეგმის დასასრულზე ისაუბრა, რომ ამ ანექსიის მიზანი და დასასრული, საქართველოს ხელისუფლების შეცვლაზე იყო ორიენტირებული. სწორედ აქ ჩაიშალა გეგმა, აქ გადაკვეთა ინტერესებმა ერთმანეთი და ეს არის ის საკვანძო საკითხი, რომელზე უნდა ვისაუბროთ. სწორედ ეს არის ძირითადი ფრაგმენტი ჩვენს განსახილველ სიტუაციაში. დასავლეთმა არ დაუშვა რუსული სამხედრო პოლიტიკური გეგმის დასასრული. თუმცა ეს არ ნიშნავს იმას, რომ რუსეთმა ხელი აიღო ამ დასასრულზე, ან დამთავრდა დასასრულის ღონისძიება. მათ შეცვალეს სიტუაცია. ანუ დაამძიმეს შექმნილი სიტუაცია, საქართველოში ორი პოლიტიკური სუბიექტის აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის ცნობის სახით და იქ ახალი პოლიტიკური სივრცის შექმნის მცდელობით, მიუხედავად იმისა, რომ ამ სივრცეში მეორე მხარე არ შედის და არც განიხილავს მას. რუსეთი წავიდა ამ ნაბიჯზე, თუმცა ისიც გასათვალისწინებელია, რომ ეს ნაბიჯი უკიდურესია და პრაქტიკულად ამოწურულად შეიძლება ჩაითვალოს ის ბერკეტები, რომელიც რუსეთს გააჩნია ამ პოლიტიკურ თამაშში. რაში მდგომარეობს ძირითადი დიპლომატიურ ენათა ომი? ეს მოიცავს რამდენიმე სუბიექტს, რომელთა დაჯგუფებაც საკმაოდ საინტერესო სურათს მოგვცემს, თუ მას ჩავსვამთ ისტორიული ლოგიკის ზოგად ფორმულაში, რომელიც მე-20 საუკუნეში ჩამოყალიბდა.
მაგალითი 2. რუსეთი, ევროკავშირი, ამერიკა და საქართველო.
მეტად საინტერესოა ორიგინალი ტექსტის სხვა ფრაგმენტები, რომელთა თარგმნასაც შევუდგებით. ვიზუალური თვალსაზრისით აგვისტოს მოვლენების დროს და შემდეგ მივიღეთ შემდეგი სურათი: აშშ-მა და ევროკავშირმა ერთად არ დაუშვა რუსული გეგმის დასასრული საქართველოში. მათ შეძლეს გეგმის ჩაგდება. ეს პოზიცია ერთიანია ორივე ამ სუბიექტისთვის. მიუხედავად ამისა, შეინიშნება დაპირისპირება აშშ და ევროკავშირს შორის. ვერ ვიტყვით რის გამო, თუმცა ფრაგმენტში მშვენივრად ჩანს, შექმნილი სიტუაციის რეალური მდგომარეობა.
დღეს შუამავლის როლს საქართველოსა და რუსეთს შორის კონფლიქტში ევროკავშირი და მისი პრეზიდენტი ნიკოლა სარკოზი ასრულებს. მათ მოახდინეს აგვისტოს შემდეგ ახალი პოლიტიკურ-იურიდიული სივრცის შექმნა (6 პუნქტიანი შეთანხმება), რომელშიც რუსებიც მონაწილეობენ.
რუსეთმა შექმნა საკუთარი, პოლიტიკურ-სამართლებრივი სივრცე აფხაზეთთან და ცხინვალთან ერთად, თუმცა შეიძლება ეს განვიხილოთ, როგორც რუსეთის თვითკმაყოფილება, შიდა პიარ ტექნოლოგია საკუთარი მოქალაქეებისათვის. დღეს ეს პოლიტიკურ სამართლებრივი სივრცე არ მუშაობს, ის ამწუთში ფიქციაა, ის მხოლოდ რუსეთისაა, ის არ არის ქმედითი. ის ქმედითი გახდება, თუ მას განიხილავს დასავლეთი რაღაც დონით მაინც. რუსეთის რეალური პოლიტიკურ იურიდიული ნაბიჯები სწორედ ევროკავშირის გეგმის (6 პუნქტიანი შეთანხმება) თანახმად მიმდინარეობს. სწორედ ევროკავშირის გეგმით გაიყვანეს მათ ჯარები ე.წ. ბუფერული ზონებიდან. სწორედ ამ სივრცეში განიხილება ლტოლვილების დაბრუნების, ახალი სამშვიდობო მისიის ჩამოყალიბების და მომავალში ამ რეგიონების სტატუსის საკითხები საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის ფარგლებში.
ეს ეწინააღდეგება რუსულ გეგმას. არსებობს ბევრი ფრაგმენტი, რომელმაც შესაძლოა შეგვახედოს რეალურ სურათს. ორიგინალი ტექსტის ერთ-ერთი ფრაგმენტი არის ის, რომ აშშ-სა და ევროკავშირს შორის, მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოს საკითხზე ერთი აზრი აქვთ, მათ შორის დაპირისპირებაც შეინიშნება აღნიშნულ საკითხზე. ამაზე ბევრი ფრაგმენტი მეტყველებს. პირველ რიგში შესამჩნევია, აშშ-ს პოზიციის რადიკალიზაცია აღნიშნულ საკითხზე და ევროკავშირის შედარებით რბილი პოზიცია რუსეთის მიმართ. თუმცა ეს სულაც არ ნიშნავს იმას, რომ ევროკავშირი ამოვარდება სარკოზის მიერ შექმნილი გეგმიდან. თანხვედრა არ არის მაგალითად აშშ-ის რადიკალურ გადაწყვეტილებაში, საქართველო გახდეს ნატოს წევრი. ანუ ამ ეტაპზე მიერთდეს ნატოს წევრობის სამოქმედო გეგმას. გერმანიის კანცლერის განცხადება ამაზე მეტყველებს, რომელიც მხარს არ უჭერს საქართველოს ამ ეტაპზე აღნიშნულ საკითხზე. ეს სხვა რამეზეც მეტყველებს. შესაძლოა ვცდებით, მაგრამ დიდია რუსეთის ზეწოლა ევროკავშირზე მისი (საქართველოში სამხედრო-პოლიტიკური) გეგმის მესამე ნაწილის შესრულებაზე, ანუ საქართველოში ხელისუფლების შეცვლაზე და კომპრომისული ფიგურის მოძებნაზე ხელისუფლებაში მოსასვლელად, რაზედაც აშშ-ს აქვს რადიკალური პოზიცია და ეწინააღდეგება ზოგადად რუსული გეგმის მესამე ნაწილის შესრულებას, რაზედაც ისინი აგვისტოში წავიდნენ საკმაოდ რადიკალურ ნაბიჯებზე და რუსული გეგმა სწორედ გაეროში ჩაშალეს, რაზედაც საუბარი გვქონდა. ევროკავშირი ითვალისწინებს რუსეთის ზეწოლას და შეიძლება ითქვას, ის კულუარულად კიდევაც განიხილავს ასეთ ალბათობას, თუმცა მათ არ შეუძლიათ აშშ-ს გარეშე ამ საკითხზე რაიმე გადაწყვეტილების მიღება. მათ შეუძლიათ ამ საკითხზე ესაუბროს აშშ-ს. კავკასია არ არის ევროკავშირის პოლიტიკური სივრცე. ის აშშ-ს სივრცეა, შესაბამისად ევროკავშირი გადაწყვეტილებას ვერ მიიღებს. ცხადია რუსეთის ზეწოლა მისი გეგმის მესამე ნაწილის შესრულებაზე (ხელისუფლების შეცვლა საქართველოში), რომელიც კომპრომისულია, გულისხმობს კავკასიაში აშშ-ს ინტერესების დროებით შეჩერებას მაინც მინიმუმ და დროში აშშ-ს კავკასიაში ინტერესების საერთოდ გაქრობას, მითუმეტეს, რომ რუსეთმა შეძლო უკრაინაში სიტუაციის იმ დონემდე მიყვანა, რომ ნატოს წევრობის სამოქმედო გეგმის განხილვა დეკემბერში უკრაინის საკითხის გარეშე წარიმართება. რუსეთმა ეს შეძლო. მან მიაღწია ნაწილობრივ თავის მიზანს უკრაინაში. ის ყველაფერს გააკეთებს, რათა ეს შეძლოს საქართველოში და დეკემბრამდე ეცდება ყოველნაირად შეაჩეროს სიტუაცია, სარკოზის გეგმის განხორციელების საკითხში.
ფაქტია, რომ სარკოზის უკან დგას აშშ. სწორედ ამის თქმა გვინდოდა ზემოთა აბზაცში. ანუ ამერიკის ზეწოლა რუსეთზე სულის შემხუთავია. ეს რომ ასეა, ამას კონდოლიზა რაისის მარშალის ფონდში წარმოთქმული სიტყვაც მოწმობს. სულის შემხუთავი რომ არის, ამას მოწმობს რუსეთის უმაღლესი პოლიტიკური ფიგურების (პუტინი მედვედევის) განცხადებები. რომლებიც აშშ-ს ადმინისტრაციას პარანოიკებს და პლინტუსზე დაბალი დონის პოლიტიკოსებს უწოდებს. სწორედ ეს მოწმობს, იმას რომ აშშ-ს რუსეთზე ძალიან დიდ ზეწოლას ახორციელებს. სწორედ ეს ჩანს დიპლომატიური ენის ორიგინალის ფრაგმენტებში, რომელიც რთულად, მაგრამ მაინც გასარჩევია.
სწორედ ამ ზეწოლის გამოა, რომ რუსეთმა ნაწილობრივ გაიყვანა თავისი ჯარები ბუფერული ზონებიდან. მიუხედავად იმისა, რომ ის რჩება ახალგორში და კოდორში სწორედ კომპრომისული ფიგურაზე ვაჭრობის შემადგენელი ნაწილია ეს ყველაფერი. თუმცა 6 პუნქტიანი შეთანხმების სამართლებრივი სივრცე შემბოჭველია რუსეთისთვის. არც აშშ და არც ევროკავშირი (ეს უკანასკნელი აშშ-ის ზეწოლით) არ განიხილავს რუსეთის წინადადებას საქართველოში ხელისუფლების შეცვლის შესახებ.
რუსეთი აშშ-ს ასეთი ზეწოლის პირობებში ვერ შეძლებს დატოვოს თავისი ძალები ახალგორში და კოდორში. მას მოუწევს გასვლა ამ ტერიტორიებიდან და არგაუსვლელობით აჩერებს პრაქტიკულად 6 პუნქტიანი შეთანხმების ძირითად შინაარსს, გავიდეს 7 აგვისტომდე არსებულ მდგომარეობაზე, რაც პრაქტიკულად გულისხმობს კონფლიქტური რეგიონებიდან მათ სრულ გასვლას, ვინაიდან დღეს სრულიად შეცვლილია 7 აგვისტოს იურიდიულ პოლიტიკური სიტუაცია და ის არ ემთხვევა მას.
ვფიქრობთ ამ წერილს ექნება მეორე ნაწილიც, რომელიც მაშინ შედგება, როდესაც ორიგინალი ტექსტი თავის ფრაგმენტებზე შეგვახედებს, ან როდესდაც ბრმა ხორხე მოგვცემს საშუალებას ინფორმაციის გამოტანის გარეშე მოვახერხოთ მისი წაკითხვა.
ირაკლი მარგველაშვილი
13.10.08წ.
Saturday, 15 November 2008
საქართველოს კრიზისი, წარსული და მომავალი
საქართველოს კრიზისი, წარსული და მომავალი
კრიზისის დაძლევა შეუძლებელია, თუ კრიზისში არ შეხვედი. ვსაუბრობ დღევანდელ კრიზისზე, რომელიც 2008წ. 8 აგვისტოდან შეიქმნა. ყველას გეტკინა, ის რაც მოხდა. მე არ ვიცი რას ფიქრობდნენ ჩვენი მოქალაქეები, ბევრი განაწყენებულია, შეცდომად თვლის ამ კრიზისის შექმნას, მაგრამ სწორედ მათ გასაგონად ვიტყვი: მთელი ეს პროტესტი, შექმნილი კრიზისი მიმართ ემსახურება პროტესტანტების კომფორტს. მათ სურდათ ეს ტერიტორიული პრობლემები მათ გარეშე დამთავრებულიყო. დაემთავრებია სხვას, ყოფილიყო სხვისი და მათ არ შეხებოდა. ეს ფიზიკური ტკივილია. ეს არ არის ტკივილი მხოლოდ ბანერზე “აფხაზეთი და სამაჩაბლო ჩემი ტკივილია”. თუმცა იმათთვის, ვისაც უნდოდა, რომ ეს სხვას დაესრულებინა, საკმარისი იყო მხოლოდ ბანერის ტკივილი-სიტყვა.
2008წ. 8 აგვისტომდე ჩვენს წინ არსებობდა მარცხი, მარცხი განცდილი 16 წლის უკან. ეს მარცხი არ/ვერ გაცნობიერდა და შერჩა მხოლოდ ბანერს. სიტუაცია მივიდა თავის ლოგიკურ წერტილამდე, კრიზისის დაძლევა, უფრო დიდი კრიზისით. დამეთანხმებით რთულია მარცხი, არადა იშვიათი სულაც არაა, უბრალოდ ეს მარცხი განზოგადებულია და კიდევ სხვა მარცხია.
ძველ საბერძნეთში ოლიმპო იყო ადგილი, რომელიც ამარცხებდა ძველბერძნულ ცნობიერებას. ოლიმპოს ღმერთები ყოველდღიური სპექტაკლებით ტკბებოდნენ, რომლებიც მაყურებლები იყვნენ ადამიანთა ამაოებისა და გაჩნდა სიზიფე. გაჩნდნენ უამრავი პერსონაჟები ისევ მითში, თუმცა ეს მითებიც ოლიმპოს ღმერთების გასართობი იყო. მითები, რომლებიც ღმერთებს არ ეხებოდა. პერსონაჟები, სხვადასხვა. სცენა ერთი იყო. ოლიმპოს ღმერთებიდან დანახული ძველი ბერძნული ადამიანური ცხოვრება. სწორედ ეს თამაშდებოდა ამ ოლიმპოს სცენაზე, მანამდე ვიდრე არ მოხდა ამფითეატრის აშენება. ამფითეატრი იყო ადგილი, სადაც დამარცხდა ოლიმპოს თეატრალური სამყარო. სწორედ ამფითეატრმა შექმნა ის სამყარო, რომელმაც ჩაანაცვლა ოლიმპოს მაყურებლები. თეატრი ეხლაც არსებობს. ის კვლავ სამყაროს შეთავაზებული მარცხის, ისტორიული მარცხის დამარცხებას ემსახურება. იქ მაყურებლები სხედან და ივიწყებენ თავიანთ ყოფნას ისტორიის სცენაზე. დღევანდელი თეატრიც ამარცხებს სამყაროსეულ მარცხს, რომელსაც სამყარო სთავაზობს ადამიანებს. ამ ყველაფრის კონტექსტში განვიხილავთ საქართველოში დღეს შექმნილ მდგომარეობას. მარცხი კრიზისია, მარცხი უფრო დიდი მარცხით სრულდება, ისევე როგორც კრიზისი გადაწყდება უფრო დიდი კრიზისით, ანუ კრიზისში შესვლით.
დღეს ჩვენ კრიზისში შევედით. კრიზისში შესვლა კრიზისის გადაწყვეტას მოასწავებს. ძალიან რკინისებულია პოსტმოდერნული სამყაროს ლოგიკა. სააკაშვილმაც ეს გააკეთა, ის კრიზისში შევიდა. ძნელია ამის მიღება, განსაკუთრებით იმათთვის, ვინც არ ფიქრობდა ამას და არ იყო მზად ახალი კრიზისისათვის, რომელიც უკვე რუსეთს არ ეკუთვნის. ვფიქრობ, სხვანაირად შანსი არ გვქონდა, რომ 16 წლის წინათ შექმნილ კრიზსს შევწინააღდეგებოდით. არ ვიცი ზუსტად რა მოხდება, თუმცა ინტუიცია მეუბნება, რომელსაც არასოდეს უღალატია, რომ რუსები ამ ყველაფერში დამარცხდებიან. უამრავი მაგალითის მოყვანა შემიძლია.
არიან ადამიანები, რომლებიც სწორედ სიტუაციის გამწვავებით, იღებენ ხელში სიტუაციის სადავეებს. მიხეილ სააკაშვილს ეს შეუძლია. მას ეს პირველად არ გაუკეთებია. ის ძალიან არაკონფორტულია, უკიდურესად არაკომფორტული ლიდერია. გამსახურდიაც არაკომფორტული ლიდერი იყო. შევარდნაძე იყო კომფორტული ლიდერი და მას ყველაფერი აპატიეს. ადამიანები ვერ იტანენ არაკომფორტულ ლიდერებს. ურჩევნიათ სიმშვიდე და თუნდაც ედუარდის დროინდელი. იმიტომ რომ მაშინ კომფორტი იყო. მაშინ რადიკალიზმი არ იყო. ტერიტორიების დაბრუნება ბევრს წარმოედგინა თავისი კომფორტის დაურღვევლად მისი გაფართოებით. ეხლა ყველაფერი დაინგრა. ეხლა ყველამ შეიგრძნო ის მარცხი, რაც რუსეთმა 16 წლის წინ შემოგვთავაზა. ეხლა გაცნობიერდა მარცხი. ამ მარცხის, კრიზისის წინააღდეგ მიმართული კრიზისიც მიუღებელი აღმოჩნდა, სწორედ კომფორტის ხარჯზე, იმის ხარჯზე, რომ სხვამ იგრძნოს და სხვამ გააკეთოს. წარმოიშვა დიდი უკმაყოფილება. არ ელოდნენ ახალ კრიზისს. კრიზისთან შეგუება კიდევ ძალიან დიდ საფრთხეს შეიცავს, საფრთხეს ამ კრიზისის ვერ გადაწყვეტისა. არ ელოდნენ/სურდათ მარცხის გაცნობიერება. კრიზისი ეხება უხილევ სიმებს, რომელშიც მარცხის გაცნობიერების შესაძლებლობა დევს და იწვევს დიდ პროტესტს. პროტესტს იმისას, რომ არ უნდა დაირღვეს შექმნილი წარმოდგენა. არ უნდა დაირღვეს კომფორტი.
საქართველოს ისტორია სავსეა მეფისადმი უკმაყოფილების მაგალითებით. თუ ვინმეს ჰგონია, რომ მათ, იმ დროს არ საყვედურობდნენ ომის წარმოების გამო, არ უპირისპირდებოდნენ ძალიან ცდება. ეს არამარტო საქართველოს ისტორიაში ხდებოდა. ყველგან, ყველა ქვეყნის ისტორია მოფენილია მსგავსი მაგალითებით და ახალი აქ არაფერია. ავიღოთ ფილმი "მამაცი გული". თავადაზნაურობა ბრძოლაზე ამბობს უარს, რომელსაც მშვენიერი კომფორტი აქვთ, რომელთა დისკურსი მშვენივრად ჯდება ინგლისის მეფის დისკურსში. ძალიან ძნელია, რომ შეეგუო კომფორტის დაკარგვას, ძნელია შეგეხოს ტკივილი, რომელიც სხვისი ტკივილი შეიძლება იყოს. განა ჩვენ არ ვართ პერსონაჟები ლევ ტოლსტოის "ივან ილიჩის სიკდილის"? ჯერ სხვა და მერე მე. განა კიერკეგორის "შიში და ძრწოლა" ამ კომფორტის დარღვევისადმი პროტესტი არ არის? რა გვიკვირს, ან რატომ გვიკვირს, იმისი, რომ ხშირ შემთხვევაში კომფორტი, მტრის დისკურსში ჯდება. არავინ ამბობს აგენტებს, არამედ დისკურსს, რომელიც კომფორტის მოყვარულთა დისკურს ემთხვევა. სამყაროს მიერ დაფარული მარცხიც სწორედ აქაა. ეს მარცხი ძალიან ვერაგია. სწორედ ამ მარცის გაუცნობიერებლობამ შექმნა სახე, რომელიც დაახლოებით ასეთი იყო:
იყო მავანი. იჯდა ქუჩის ბირჟაზე, დადიოდა გასვენებაში, ქორწილში, დაბადების დღეზე, ნათლობაზე თან უყურებდა ბანერს "აფხაზეთი და სამაჩაბლო ჩვენი ტკივილია". მივიდოდა სახლში ჩაიცმევდა ფოსტლებს, ისევ გავიდოდა ბირჟაზე და კომფორტიც გრძელდებოდა. ეხლა ითხოვს ეს სახე, აიღოს ხელისუფლებამ პასუხისმგებლობა. აბა ვინ აიღებს პასუხისმგებლობას სხვა? არც არავინ, სწორედ ხელისუფლება, მაგრამ მოთხოვნა სხვის პასუხისმგებლობის აღებაზე, არის იმის მომასწავებელი, რომ დაივიწყოს საკუთარი პასუხისმგებლობა, ანუ არ მიიღოს კრიზისი ისევ. ვერ იტანს კრიზისში შესვლას თუნდაც ამ კრიზისმა მოშალოს ბანერი და მასზე წარწერა "აფხაზეთი და სამაჩაბლო ჩვენი ტკივილია".
სწორედ პრეზიდენტი იქნება, ვისაც ყველაზე მეტად მოთხოვენ პასუხს. გამსახურდიასაც ყველაზე მეტად მოთხოვეს პასუხი. აი ედუარდს არ მოსთხოვეს პასუხი. ალბათ იმიტომ, რომ ის არ იყო არაკომფორტული ლიდერი მის მიერ შექმნილი სიმშვიდე ზოგადად კომფორტს აწყობდა.
ეხლა კრიზისი დავინახეთ, კრიზისში შევედით და ვიგრძენით ჩვენს ზურგზე ეს კრიზისი. დამთავრდა ბანერის კრიზისი. ჩვენ შევხედეთ იმ ხალხს თვალებში, ვინც შეშაზე შვილს გაუშვებდა და მერე ურმით მოუსვენებდნენ სახლში? ჩვენ დავინახეთ ის ტკივილი და ძრწოლა, რაც იყო ჩვენს კონფლიქტურ რეგიონებში. ჩვენ გავიგონეთ 16 წლის დაწყებული მინამიოტების ზუზუნი, რომელშიც ცხოვრობდა ჩვენი თანამემამულეები, რომელთაც ყუმბარმტყორცნების ეს ხმები უკვე ნანინასავეთ ჩაესმოდა ყურში. ეს ჩვენ არ გვესმოდა, მთავარი იყო, რომ არ გესმოდა მინამიოტის ხმა. ყველაფერი “შესანიშნავად” იყო, აწყობილი იყო. აი აქ წყდება ლოგიკა კრიზისისა და კომფორტისა. წყდება იქ, სადაც კონფლიქტურ რეგიონებში მცხოვრები ხალხის ცხოვრება კომფორტულად რომ წარმოგიდგენია. ეს ნონსესია. ამაზრზენია. აქ ლოგიკა არ არსებობს.
სად გადის პოლიტიკის და ხალხის ბედნიერების ზღვარი. სად შეიძლება ამან გადაკვეთოს ერთმანეთი. რა ხდება, ისევ კომფორტი სჯობია? შეგვიძლია ეს ზღვარი დავინახოთ? ბედნიერები კი არ ვართ ამ კრიზისში შესვლით, არამედ კრიზისში შესვლაა აუცილებელი, ისე კრიზისს ვერ გააცნობიერებ. არადა სხვაგვარად არ ეწყობა საქმეს. არ ემთხვევა ერთმანეთს ბოლომდე სვლაგეზში ხალხის კომფორტი და ქვეყნის აუცილებლობა. ეს არახალია ძველია. განა ვინმე არ ხედავს იმ ვიწრო სახედს, რაც ხდება? აბა კრიზისში რატომ შევედით? ეს რომ დაგვენახა და გადაგვეწყვიტა. შეგვექმნა ახალი კრიზისი არსებული კრიზისის დასამარცხებლად. არსებობს გზები, არსებობს საშუალებები და სიტუაციები, რომელსაც ხანდახან მძიმე შედეგები აქვთ, მაგრამ პროცესია. პროცესი იწყება და ეს არის ის პროცესი, რომლის გარეშე ნებისმიერი კომფორტი მარაზმია და ყალბია. სირაქლემობაა. უნდა შევხედოთ ბოლომდე და გადავწყვიტოთ. გადავწყვიტოთ და ამ ბრძოლაში არ ვიყოთ მარტო ამ უზარმაზარი გველეშაპის, პლანეტარული მხეცის წინაშე, რომლის არსებობა სისხლია, ცინიზმია და ურჯულოებაა. იოანე ოქროპირი ამბობს: "კაცი, რომელიც არცა ტფილ არს და არცა გრილ, აღმონერწყვად არს პირისაგან ჩემისა".
ბრძოლა თავისუფლებისთვის, ხომ მხოლოდ 5 დღიანი ომი არ არის. ეს უკვე 20 წლიანი ომია რომლის პირველ მსხვერპლს 1989წ. 9 აპრილს შევხედეთ. რა არის დამარცხება, ის რაც 5 დღეში მოხდა თუ დამარცხების პროცესი, რომელიც 1989 წლიდან რუსეთი პერმანენტულად გვამარცხებდა? ეხლა როდესაც ყველაფერი შეიცვალა პროცესიც რადიკალურად შემოტრიალდა და სერიოზული პერსპექტივები გამოჩნდა ამ საკითხების გადასაწყვეტად, მე ვფიქრობ, რომ ომი გრძელდება. გრძელდება და ის უნდა დასრულდეს. ამ რეალიებიდან გამომდინარე ჩვენს სასარგებლოდ, რისი დიდი იმედიც მაქვს. თუ 2008წ. 8 აგვისტომდე ამ ომში ძალები უთანასწორო იყო რუსეთის სასარგებლოდ, ეხლა პირიქითაა, უთანასწორო რუსების საწინააღმდეგოდ.
ვაღიარებთ, რომ კრიზისი გვქონდა. მოხდა კრიზისის გააქტიურება. აფხაზეთი და სამაჩაბლო დაკარგული გვქონდა. რომლის დაბრუნება იყო შეუძლებელი. რუსეთი გვჯაბნიდა ყველაფერში და ჩვენ ვერაფერს ვერ ვაკეთებდით. ერთი და იგივე ადგილს ვტკეპნიდით, უაზრო მოლაპარაკებებით და მარაზმებით. კრიზისი გააქტიურდა, შეიცვალა ყველაფერი. უთანასწორო ბრძოლაც შეიცვალა. ყველაფერი თანდათან იცვლება და რუსეთი ამ საკითხში სერიოზულ პოლიტიკურ და იურიდიულ მარცხებს განიცდის. მე მესმის ისიც, რომ ძალიან ხშირად, ერთმანეთს არ ემთხვევა პოლიტიკური პროცესი და ხალხის ბედნიერება. ეს რომ ასე იყოს, ომი საერთოდ აღარ იქნებოდა დედამიწაზე. ბრძოლა ტერიტორიების დაბრუნებისთვის გრძელდება ჩვენთვის ძალიან კარგ ფორმატში. რაც სერიოზულ წინაპირობებს სახავს. თუ შევხედავთ ომს და წერტილს დასვამ იქ, სადაც ჩვენი ჯარები ცხინვლიდან გამოვიდნენ მაშინ დავმარცხდით და დამთავრდა ყველაფერი. თუ პოლიტიკურ ბრძოლას შევხედავთ, როგორც პროცესს, რაც მიმდინარეობს რუსეთის წინააღმდეგ მთელი მსოფლიო მაშტაბით შეხედავ, რომ პერსპექტივები გაცილებით დიდია დღეს კონფლიქტის მოგვარების, ვიდრე იყო 3 თვის წინ. ომი ეს პოლიტიკური პროცესია, რომელიც არასოდეს დასასრული არ არის. პოლიტიკური პროცესი სრულდება პოლიტიკით. ომი მისი შემადგენელი ნაწილია.
რატომ ხდება, რომ ამ ხელა აგრესიის შემდეგ, რაც რუსებმა გააკეთეს ისევ თავს ვიდანაშაულებთ, რომ ჩვენ რამე გავაფუჭეთ. მაშინ როდესაც მთელი 20 წლის განმავლობაში, რუსების ანექსიამ ქანცი გაგვწყვიტა. მათთან ბრძოლამ უამრავი ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. (ცხრა აპრილი 1989წ., 20 ადამიანი მშვიდობიანი უიარაღო, 1991-92წ. 100 ადამიანი. 1992-1993წ. აფხზეთის ომი 30 000 ადამიანი. 300 000 ფსიქოლოგიურად განადგურებული დევნილი, ომის დამთავრების შემდეგ 2000 ადამიანი სიკვდილი). ალბათ, უნდა გავჩერებულიყავით. უნდა გაგვეგრძელებინა გაყინულ მდგომარეობაში ყოფნა. არ გვეცადა არაფერი. გაგვეგრძელებინა ცხოვრება ბანერის (აფხაზეთი სამაჩაბლო ჩემი ტკივილია) ფონზე. ვმდგარიყავით ამ მხეცის და უზარმაზარი გველეშაპის წინაშე მარტო და გვეგრძნო თავი უმწეოდ. შემოვსკდომოდით ჩვენს გულს და არანაირი შანსი არ გვქონოდა, რომ ვინმე ამ ყველაფერში არ დაგვეხმარება. დღეს ყველაფერი შეიცვალა, შეიცვალა დიდი ტკივილის და ისევ სისხლის ფასად. ეს საშინელებაა.
იმპერია მორჩა კატა თაგვობანას. მან გამოაჩინა საკუთარი ღოჯები, რომლითაც დაძიძგვნას გვიპირებდა. ჩვენ ვეცადეთ თავი გადაგვერჩინა და არ დავრჩენილიყავით მარტო ამ გველეშაპის წინაშე. ვინ აპატიებდა ხელისუფლებას უმოქმედობას. არავინ. ქმედებასაც არავინ პატიობს. ვინ აცნობიერებს იმ შედეგებს, რაც მოჰყვებოდა რუსების შეტევის დაწყებას დასავლეთ საქართველოდან, რაზედაც ფელენგაური საუბრობს თავის სტატიაში. ვინ აცნობიერებსა იმ შედეგებს, რაც შესაძლოა მოჰყოლოდა თბილისის დაცემას და რუსების აქ შემოსვლას. განა არ მოინახება ჩვენს ტვინებში ერთი წამი, დროის შუალედი, როდესაც წარმოვიდგენთ, რა შეიძლება მოჰყოლოდა ამ ყველაფერს? რომ არ დაგვეცვა თბილისი, განა მცირე გამოცდილებაა 1921წ. 25 თებერვლი? რომელიც 70 წელი გვაზეიმეს. აუცილებელი იყო კონფლიქტების ინტერნაციონალიზაცია, რომელიც გვაძლევს შანსს, რომ რუსებს როგორმე თავიდან მოვიშორებთ და გავნდევნით საქართველოდან უკვე ცივილიზებული მსოფლიოს დახმარებით, რომელიც სერიოზულად დაუპირისპირდა ამ აგრესიას. ეს დღეს სახეზეა. 1921წ. ჩვენ მარტო დავრჩით, ეხლა აღარ. ან უნდა შევგუებოდით ამ ანექსიას, ან უნდა ნებისმიერი საშუალებით თავი დაგვეცვა წინააღდეგ შემთხვევაში განმეორდებოდა 1921წ. 25 თებერვალი.
მინდა ერთი იგავი მოვიყვანო, რომლითაც კრიზისი გადაწყდა უფრო დიდი კრიზისის შექმნით. ბიბლიაში არის ასეთი ნარატივი: ეგვიპტის ფარაონ რამზესის მიერ კრიზისი შეიქმნა ებრაელების დაპყრობით და მათზე ბატონობით. მოსე იყო ის კაცი, რომელმაც ღმერთის ხელით კრიზისი გაამწვავა და კრიზისში თავად რამზესის კრიზისი შეიყვანა, რომელიც რამზესის მიერ იყო შექმნილი. კრიზისში შესვლაში იგულისხმება თავად არსებული კრიზისის კრიზისში შესვლა. სწორედ უფლის დახმარებით შეძლო მოსემ ადამიანური (რამზესის) კრიზისისათვის, (რომელიც სატანური იყო , ღვთის გმობა იყო) კრიზისის შექმნა. ბოროტს ექმნება კრიზისი და ისჯება ღვთის მიერ, როგორც ამას ამბობს პეტრე იბერიელი, თავის წიგნში "სახმთოთა სახელთათვის" : "არა არს, არს ბოროტი", არ არსებობს ბოროტი, ის ასებობს კრიზისში და მის შექმნილ კრიზისს ელოდება კრიზისი ღვთის მიერ.
ვიყავით კრიზისში. ვიყავით და განვიცდიდით სტაგნაციას. ეს კრიზისი თავად გაკრიზისდა უკვე, ანუ რუსების მიერ შექმნილი კრიზისი, რომელიც მათ შექმნეს 16 წლის უკან სტაგნირებდა. ეხლა ეს რუსების მიერ შექმნილ კრიზისს (ტერიტორიების წართმევას) შეექმნა კრიზისი, ახალი, რომელიც მხოლოდ ამ კრიზისის დაძლევისთვის შეიქმნა და ჩამოყალიბდა. სწორედ ამას გულსხობს კრიზისში შესვლა. ანუ ახალი კრიზისი თავად არსებული კრიზისის საწინააღმდეგოდ. რუსების მიერ შექმნილ კრიზისს ეხლა დაუპირისპირდა თავად რუსების წინააღდეგ შექმნილი ახალი კრიზისი, რომელმაც ეს კრიზისი უნდა დაასრულოს და მოხდეს დეოკუპაცია ამ ტერიტორიების საერთაშორისო ძალების დახმარებით, რაც დაწყებულია. საერთაშორისო მხარდაჭერა ამ ყველაფრის სახეზე გვაქვს და საკმაოდ მწვავე. მდგომარეობა დღეს ასეთია. ყველა თავისას ეცდება. თუმცა რუსების კრიზისს ძალიან დიდი გამოცდა ელის. მათ სცადეს, რომ თავიანთი კრიზისი გაეღრმავებინათ. ასეც გააკეთეს, მაგრამ თავად კრიზისის კრიზისი დაწყებულია. რუსეთი ვერ შეძლებენ ამის გადალახვას. უბრალოდ ამის ლოგიკა არ არსებობს.
დღესდღეობით ჩვენს წინაა არა ორი კრიზისი, არამედ კრიზისის დამთრგუნველი ახალი კრიზისი. გვაქვს გააქტიურებული, კრიზისის (რუსეთის) დანგრევის კრიზისი (დასავლეთი და საქართველო). ანუ დღეს ერთი კრიზისია. ისტორიის მანძილზე ასეთი რამ სწორეთ ჩვენი გეოპოლიტიკის განმსაზღვრელი იყო, ისტორიული გეოპოლიტიკის. რუსეთის მიერ შექმნილ კრიზისს დაუპირისპირდა სწორედ აქ ამ ადგილას უფრო დიდი კრიზისი, რომელიც უკვე ჩვენ კი არა რუსეთის კრიზისს უქმნის დიდ საფრთხეს. ერთ ისტორიულ მაგალითს მოვიყვან, 542-562 წლები ჩვენს ისტორიაში შესულია როგორც ეგრისის 20 წლიანი ომი. ქართულმა პოლიტიკამ გუბაზ მეფის მეთაურობით (მოკლეს 554წ.) შეძლო ორი მაშინდელი იმპერია ერთმანეთისთვის დაეჯახებინა და საბოლოოდ ორივესგან განთავისუფლდა. ასე მოხდა არაბების მიერ ჩვენი დაპყრობისას და ბიზანტიისა და არაბების დაჯახება მოხდა ჩვენს ტერიტორიებზე, რომელიც საბოლოოდ აღმაშენებლის ეპოქით დაგვირგვინდა. ანუ ყველა ისტორიულ ეტაპზე ქართული პოლიტიკა თავიგადარჩენის ამ ხერხს მიმართავდა. ისევე როგორც თურქეთ ირანის შემთხვევაში უკვე შუასაუკუნეებში 1500 წლიდან ვიდრე 18 საუკუნის შუა ხანამდე. შემდეგაც საქართველოს გულისთვის რუსეთ ირანის და რუსეთ თურქეთის ომიც არაერთხელ მოხდა. ეს ჩვენთვის სწორედ სტანდარტული სიტუაციაა. სტანდარტული ისტორიული მდგომარეობა, იმ შემთხვევაში, როდესაც ჩვენ პოლიტიკური მმართველობა გვქონდა. სხვათა შორის პაველ ფელენგაუერმა აღნიშნა, რომ საქართველომ თავისი თავდაცვის ისტორიული ხერხი გამოიყენა, როდესაც თავის ტერიტორიაზე ორი მოწინააღმდეგის, იგულისხმება რუსეთი და აშშ ინტერესების დაპირისპირება მოახერხაო. როგორი ქვეყანა გავხდებით, ისრაელის თუ დასავლეთის ტიპის ეს უახლოეს თვეებში გაირკვევა. რაც შეეხება სად უნდა იყოს აშშ ბაზები და საერთოდ იქნება თუ არა ეს სხვა საკითხია. საქართველო იმდენად პატარა ქვეყანაა, რომ აქ ორი იმპერია ვერ დაეტევა. სწორედ ამიტომ ხდება ჩვენი ტერიტორიული მთლიანობის ასეთი დაცვა.
ეს კრიზისი რუსებისთვის კომფორტი არაა? რუსებმა 1993წ. გაუშვეს ყველა შანსი. გაყინეს რა კონფლიქტი, ვინაიდან მაშინ არავითარი შესაძლებლობა არ ჰქონდათ, რომ დაემთავრებიათ ეს პროცესი. გაყინული მდგომარეობა იყო რუსებისათვის კომფორტი. ჩვენთვის კრიზისი. რუსებს ნამდვილად არ აწყობდათ ასეთი აფეთებული კრიზისი. ასეთი საერთაშორისო ფონით. რუსებს ჰქონდათ მცდელობა რომ ჩვენთვის თავს მოეხვიათ ანექსია და უდიდესი კრიზისი თბილისის აღებით. რუსებმა 16 წლის შემდეგ გადაწყვიტა 1993წ. დაწყებული საქმის დამთავრება, მაგრამ ის მოხვდა სერიოზულ იურიდიულ და პოლიტიკურ კაზუსში, რაც გულისხმობს იმას, რომ რუსეთმა ამ შექმნილი ახალი კრიზისით დაკარგა ყოველგვარი ლეგიტიმაცია საქართველოში. მისი ერთადერთი ლეგიტიმაცია სამშვიდომო ძალები იყო. ეხლა რუსეთი ვერავითარ ლეგიტიმაციას ვერ შეიძენს, ვინაიდან არის ოკუპანტი და მისი ლეგიტიმაცია არ არსებობს. რუსეთი ეხლა ცდილობს, ევროკავშირი არ შევიდეს კონფლიქტის ზონებში. თუმცა შექმნილმა კრიზისმა დაუშვა შესაძლებლობა, რომ ისინი აუცილებლად შევლენ ცხინვალის და აფხაზეთის ტერიტორიებზე. დროში ევროკავშირი ამ მანდატს გააფართოვებს. რაც შეეხება ევროკავშირის სამშვიდობოებთან რუსების ქმედებას, თუ ის იქნება რაიმე უკანონო ქმედების მსგავსი, ეს ნიშნავს, რომ რუსეთი ევროპას ომს უცხადებს.
ბოლოს ვიტყვი, საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობაზე ბევრი საერთაშორისო საკითხია მიბმული. უკრაინა, ენერგო პროექტები და ამ პროექტებიდან 20 კმ-ში არავის გააჩერებს რუსულ ბაზებს. გარდა ამისა, რუსების გაყრა შავი ზღვიდან ეს არის გადაწყვეტილი. 5 ნატოს სახელმწიფო იქნება შავ ზღვაზე, სადაც რუსების ადგილი არ არის და აფხაზთშიც მათ არავინ გააჩერებს. ასე რომ დიდ შარში გაყვეს თავი და თვითონ კი არ შექმნეს კრიზისი, არამედ კრიზისში შევიდნენ და ეხლა ყველაფერი პირიქითაა, ვიდრე 1993წ.
ირაკლი მარგველაშვილი
1 ოქტომბერი 2008წ.
კრიზისის დაძლევა შეუძლებელია, თუ კრიზისში არ შეხვედი. ვსაუბრობ დღევანდელ კრიზისზე, რომელიც 2008წ. 8 აგვისტოდან შეიქმნა. ყველას გეტკინა, ის რაც მოხდა. მე არ ვიცი რას ფიქრობდნენ ჩვენი მოქალაქეები, ბევრი განაწყენებულია, შეცდომად თვლის ამ კრიზისის შექმნას, მაგრამ სწორედ მათ გასაგონად ვიტყვი: მთელი ეს პროტესტი, შექმნილი კრიზისი მიმართ ემსახურება პროტესტანტების კომფორტს. მათ სურდათ ეს ტერიტორიული პრობლემები მათ გარეშე დამთავრებულიყო. დაემთავრებია სხვას, ყოფილიყო სხვისი და მათ არ შეხებოდა. ეს ფიზიკური ტკივილია. ეს არ არის ტკივილი მხოლოდ ბანერზე “აფხაზეთი და სამაჩაბლო ჩემი ტკივილია”. თუმცა იმათთვის, ვისაც უნდოდა, რომ ეს სხვას დაესრულებინა, საკმარისი იყო მხოლოდ ბანერის ტკივილი-სიტყვა.
2008წ. 8 აგვისტომდე ჩვენს წინ არსებობდა მარცხი, მარცხი განცდილი 16 წლის უკან. ეს მარცხი არ/ვერ გაცნობიერდა და შერჩა მხოლოდ ბანერს. სიტუაცია მივიდა თავის ლოგიკურ წერტილამდე, კრიზისის დაძლევა, უფრო დიდი კრიზისით. დამეთანხმებით რთულია მარცხი, არადა იშვიათი სულაც არაა, უბრალოდ ეს მარცხი განზოგადებულია და კიდევ სხვა მარცხია.
ძველ საბერძნეთში ოლიმპო იყო ადგილი, რომელიც ამარცხებდა ძველბერძნულ ცნობიერებას. ოლიმპოს ღმერთები ყოველდღიური სპექტაკლებით ტკბებოდნენ, რომლებიც მაყურებლები იყვნენ ადამიანთა ამაოებისა და გაჩნდა სიზიფე. გაჩნდნენ უამრავი პერსონაჟები ისევ მითში, თუმცა ეს მითებიც ოლიმპოს ღმერთების გასართობი იყო. მითები, რომლებიც ღმერთებს არ ეხებოდა. პერსონაჟები, სხვადასხვა. სცენა ერთი იყო. ოლიმპოს ღმერთებიდან დანახული ძველი ბერძნული ადამიანური ცხოვრება. სწორედ ეს თამაშდებოდა ამ ოლიმპოს სცენაზე, მანამდე ვიდრე არ მოხდა ამფითეატრის აშენება. ამფითეატრი იყო ადგილი, სადაც დამარცხდა ოლიმპოს თეატრალური სამყარო. სწორედ ამფითეატრმა შექმნა ის სამყარო, რომელმაც ჩაანაცვლა ოლიმპოს მაყურებლები. თეატრი ეხლაც არსებობს. ის კვლავ სამყაროს შეთავაზებული მარცხის, ისტორიული მარცხის დამარცხებას ემსახურება. იქ მაყურებლები სხედან და ივიწყებენ თავიანთ ყოფნას ისტორიის სცენაზე. დღევანდელი თეატრიც ამარცხებს სამყაროსეულ მარცხს, რომელსაც სამყარო სთავაზობს ადამიანებს. ამ ყველაფრის კონტექსტში განვიხილავთ საქართველოში დღეს შექმნილ მდგომარეობას. მარცხი კრიზისია, მარცხი უფრო დიდი მარცხით სრულდება, ისევე როგორც კრიზისი გადაწყდება უფრო დიდი კრიზისით, ანუ კრიზისში შესვლით.
დღეს ჩვენ კრიზისში შევედით. კრიზისში შესვლა კრიზისის გადაწყვეტას მოასწავებს. ძალიან რკინისებულია პოსტმოდერნული სამყაროს ლოგიკა. სააკაშვილმაც ეს გააკეთა, ის კრიზისში შევიდა. ძნელია ამის მიღება, განსაკუთრებით იმათთვის, ვინც არ ფიქრობდა ამას და არ იყო მზად ახალი კრიზისისათვის, რომელიც უკვე რუსეთს არ ეკუთვნის. ვფიქრობ, სხვანაირად შანსი არ გვქონდა, რომ 16 წლის წინათ შექმნილ კრიზსს შევწინააღდეგებოდით. არ ვიცი ზუსტად რა მოხდება, თუმცა ინტუიცია მეუბნება, რომელსაც არასოდეს უღალატია, რომ რუსები ამ ყველაფერში დამარცხდებიან. უამრავი მაგალითის მოყვანა შემიძლია.
არიან ადამიანები, რომლებიც სწორედ სიტუაციის გამწვავებით, იღებენ ხელში სიტუაციის სადავეებს. მიხეილ სააკაშვილს ეს შეუძლია. მას ეს პირველად არ გაუკეთებია. ის ძალიან არაკონფორტულია, უკიდურესად არაკომფორტული ლიდერია. გამსახურდიაც არაკომფორტული ლიდერი იყო. შევარდნაძე იყო კომფორტული ლიდერი და მას ყველაფერი აპატიეს. ადამიანები ვერ იტანენ არაკომფორტულ ლიდერებს. ურჩევნიათ სიმშვიდე და თუნდაც ედუარდის დროინდელი. იმიტომ რომ მაშინ კომფორტი იყო. მაშინ რადიკალიზმი არ იყო. ტერიტორიების დაბრუნება ბევრს წარმოედგინა თავისი კომფორტის დაურღვევლად მისი გაფართოებით. ეხლა ყველაფერი დაინგრა. ეხლა ყველამ შეიგრძნო ის მარცხი, რაც რუსეთმა 16 წლის წინ შემოგვთავაზა. ეხლა გაცნობიერდა მარცხი. ამ მარცხის, კრიზისის წინააღდეგ მიმართული კრიზისიც მიუღებელი აღმოჩნდა, სწორედ კომფორტის ხარჯზე, იმის ხარჯზე, რომ სხვამ იგრძნოს და სხვამ გააკეთოს. წარმოიშვა დიდი უკმაყოფილება. არ ელოდნენ ახალ კრიზისს. კრიზისთან შეგუება კიდევ ძალიან დიდ საფრთხეს შეიცავს, საფრთხეს ამ კრიზისის ვერ გადაწყვეტისა. არ ელოდნენ/სურდათ მარცხის გაცნობიერება. კრიზისი ეხება უხილევ სიმებს, რომელშიც მარცხის გაცნობიერების შესაძლებლობა დევს და იწვევს დიდ პროტესტს. პროტესტს იმისას, რომ არ უნდა დაირღვეს შექმნილი წარმოდგენა. არ უნდა დაირღვეს კომფორტი.
საქართველოს ისტორია სავსეა მეფისადმი უკმაყოფილების მაგალითებით. თუ ვინმეს ჰგონია, რომ მათ, იმ დროს არ საყვედურობდნენ ომის წარმოების გამო, არ უპირისპირდებოდნენ ძალიან ცდება. ეს არამარტო საქართველოს ისტორიაში ხდებოდა. ყველგან, ყველა ქვეყნის ისტორია მოფენილია მსგავსი მაგალითებით და ახალი აქ არაფერია. ავიღოთ ფილმი "მამაცი გული". თავადაზნაურობა ბრძოლაზე ამბობს უარს, რომელსაც მშვენიერი კომფორტი აქვთ, რომელთა დისკურსი მშვენივრად ჯდება ინგლისის მეფის დისკურსში. ძალიან ძნელია, რომ შეეგუო კომფორტის დაკარგვას, ძნელია შეგეხოს ტკივილი, რომელიც სხვისი ტკივილი შეიძლება იყოს. განა ჩვენ არ ვართ პერსონაჟები ლევ ტოლსტოის "ივან ილიჩის სიკდილის"? ჯერ სხვა და მერე მე. განა კიერკეგორის "შიში და ძრწოლა" ამ კომფორტის დარღვევისადმი პროტესტი არ არის? რა გვიკვირს, ან რატომ გვიკვირს, იმისი, რომ ხშირ შემთხვევაში კომფორტი, მტრის დისკურსში ჯდება. არავინ ამბობს აგენტებს, არამედ დისკურსს, რომელიც კომფორტის მოყვარულთა დისკურს ემთხვევა. სამყაროს მიერ დაფარული მარცხიც სწორედ აქაა. ეს მარცხი ძალიან ვერაგია. სწორედ ამ მარცის გაუცნობიერებლობამ შექმნა სახე, რომელიც დაახლოებით ასეთი იყო:
იყო მავანი. იჯდა ქუჩის ბირჟაზე, დადიოდა გასვენებაში, ქორწილში, დაბადების დღეზე, ნათლობაზე თან უყურებდა ბანერს "აფხაზეთი და სამაჩაბლო ჩვენი ტკივილია". მივიდოდა სახლში ჩაიცმევდა ფოსტლებს, ისევ გავიდოდა ბირჟაზე და კომფორტიც გრძელდებოდა. ეხლა ითხოვს ეს სახე, აიღოს ხელისუფლებამ პასუხისმგებლობა. აბა ვინ აიღებს პასუხისმგებლობას სხვა? არც არავინ, სწორედ ხელისუფლება, მაგრამ მოთხოვნა სხვის პასუხისმგებლობის აღებაზე, არის იმის მომასწავებელი, რომ დაივიწყოს საკუთარი პასუხისმგებლობა, ანუ არ მიიღოს კრიზისი ისევ. ვერ იტანს კრიზისში შესვლას თუნდაც ამ კრიზისმა მოშალოს ბანერი და მასზე წარწერა "აფხაზეთი და სამაჩაბლო ჩვენი ტკივილია".
სწორედ პრეზიდენტი იქნება, ვისაც ყველაზე მეტად მოთხოვენ პასუხს. გამსახურდიასაც ყველაზე მეტად მოთხოვეს პასუხი. აი ედუარდს არ მოსთხოვეს პასუხი. ალბათ იმიტომ, რომ ის არ იყო არაკომფორტული ლიდერი მის მიერ შექმნილი სიმშვიდე ზოგადად კომფორტს აწყობდა.
ეხლა კრიზისი დავინახეთ, კრიზისში შევედით და ვიგრძენით ჩვენს ზურგზე ეს კრიზისი. დამთავრდა ბანერის კრიზისი. ჩვენ შევხედეთ იმ ხალხს თვალებში, ვინც შეშაზე შვილს გაუშვებდა და მერე ურმით მოუსვენებდნენ სახლში? ჩვენ დავინახეთ ის ტკივილი და ძრწოლა, რაც იყო ჩვენს კონფლიქტურ რეგიონებში. ჩვენ გავიგონეთ 16 წლის დაწყებული მინამიოტების ზუზუნი, რომელშიც ცხოვრობდა ჩვენი თანამემამულეები, რომელთაც ყუმბარმტყორცნების ეს ხმები უკვე ნანინასავეთ ჩაესმოდა ყურში. ეს ჩვენ არ გვესმოდა, მთავარი იყო, რომ არ გესმოდა მინამიოტის ხმა. ყველაფერი “შესანიშნავად” იყო, აწყობილი იყო. აი აქ წყდება ლოგიკა კრიზისისა და კომფორტისა. წყდება იქ, სადაც კონფლიქტურ რეგიონებში მცხოვრები ხალხის ცხოვრება კომფორტულად რომ წარმოგიდგენია. ეს ნონსესია. ამაზრზენია. აქ ლოგიკა არ არსებობს.
სად გადის პოლიტიკის და ხალხის ბედნიერების ზღვარი. სად შეიძლება ამან გადაკვეთოს ერთმანეთი. რა ხდება, ისევ კომფორტი სჯობია? შეგვიძლია ეს ზღვარი დავინახოთ? ბედნიერები კი არ ვართ ამ კრიზისში შესვლით, არამედ კრიზისში შესვლაა აუცილებელი, ისე კრიზისს ვერ გააცნობიერებ. არადა სხვაგვარად არ ეწყობა საქმეს. არ ემთხვევა ერთმანეთს ბოლომდე სვლაგეზში ხალხის კომფორტი და ქვეყნის აუცილებლობა. ეს არახალია ძველია. განა ვინმე არ ხედავს იმ ვიწრო სახედს, რაც ხდება? აბა კრიზისში რატომ შევედით? ეს რომ დაგვენახა და გადაგვეწყვიტა. შეგვექმნა ახალი კრიზისი არსებული კრიზისის დასამარცხებლად. არსებობს გზები, არსებობს საშუალებები და სიტუაციები, რომელსაც ხანდახან მძიმე შედეგები აქვთ, მაგრამ პროცესია. პროცესი იწყება და ეს არის ის პროცესი, რომლის გარეშე ნებისმიერი კომფორტი მარაზმია და ყალბია. სირაქლემობაა. უნდა შევხედოთ ბოლომდე და გადავწყვიტოთ. გადავწყვიტოთ და ამ ბრძოლაში არ ვიყოთ მარტო ამ უზარმაზარი გველეშაპის, პლანეტარული მხეცის წინაშე, რომლის არსებობა სისხლია, ცინიზმია და ურჯულოებაა. იოანე ოქროპირი ამბობს: "კაცი, რომელიც არცა ტფილ არს და არცა გრილ, აღმონერწყვად არს პირისაგან ჩემისა".
ბრძოლა თავისუფლებისთვის, ხომ მხოლოდ 5 დღიანი ომი არ არის. ეს უკვე 20 წლიანი ომია რომლის პირველ მსხვერპლს 1989წ. 9 აპრილს შევხედეთ. რა არის დამარცხება, ის რაც 5 დღეში მოხდა თუ დამარცხების პროცესი, რომელიც 1989 წლიდან რუსეთი პერმანენტულად გვამარცხებდა? ეხლა როდესაც ყველაფერი შეიცვალა პროცესიც რადიკალურად შემოტრიალდა და სერიოზული პერსპექტივები გამოჩნდა ამ საკითხების გადასაწყვეტად, მე ვფიქრობ, რომ ომი გრძელდება. გრძელდება და ის უნდა დასრულდეს. ამ რეალიებიდან გამომდინარე ჩვენს სასარგებლოდ, რისი დიდი იმედიც მაქვს. თუ 2008წ. 8 აგვისტომდე ამ ომში ძალები უთანასწორო იყო რუსეთის სასარგებლოდ, ეხლა პირიქითაა, უთანასწორო რუსების საწინააღმდეგოდ.
ვაღიარებთ, რომ კრიზისი გვქონდა. მოხდა კრიზისის გააქტიურება. აფხაზეთი და სამაჩაბლო დაკარგული გვქონდა. რომლის დაბრუნება იყო შეუძლებელი. რუსეთი გვჯაბნიდა ყველაფერში და ჩვენ ვერაფერს ვერ ვაკეთებდით. ერთი და იგივე ადგილს ვტკეპნიდით, უაზრო მოლაპარაკებებით და მარაზმებით. კრიზისი გააქტიურდა, შეიცვალა ყველაფერი. უთანასწორო ბრძოლაც შეიცვალა. ყველაფერი თანდათან იცვლება და რუსეთი ამ საკითხში სერიოზულ პოლიტიკურ და იურიდიულ მარცხებს განიცდის. მე მესმის ისიც, რომ ძალიან ხშირად, ერთმანეთს არ ემთხვევა პოლიტიკური პროცესი და ხალხის ბედნიერება. ეს რომ ასე იყოს, ომი საერთოდ აღარ იქნებოდა დედამიწაზე. ბრძოლა ტერიტორიების დაბრუნებისთვის გრძელდება ჩვენთვის ძალიან კარგ ფორმატში. რაც სერიოზულ წინაპირობებს სახავს. თუ შევხედავთ ომს და წერტილს დასვამ იქ, სადაც ჩვენი ჯარები ცხინვლიდან გამოვიდნენ მაშინ დავმარცხდით და დამთავრდა ყველაფერი. თუ პოლიტიკურ ბრძოლას შევხედავთ, როგორც პროცესს, რაც მიმდინარეობს რუსეთის წინააღმდეგ მთელი მსოფლიო მაშტაბით შეხედავ, რომ პერსპექტივები გაცილებით დიდია დღეს კონფლიქტის მოგვარების, ვიდრე იყო 3 თვის წინ. ომი ეს პოლიტიკური პროცესია, რომელიც არასოდეს დასასრული არ არის. პოლიტიკური პროცესი სრულდება პოლიტიკით. ომი მისი შემადგენელი ნაწილია.
რატომ ხდება, რომ ამ ხელა აგრესიის შემდეგ, რაც რუსებმა გააკეთეს ისევ თავს ვიდანაშაულებთ, რომ ჩვენ რამე გავაფუჭეთ. მაშინ როდესაც მთელი 20 წლის განმავლობაში, რუსების ანექსიამ ქანცი გაგვწყვიტა. მათთან ბრძოლამ უამრავი ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. (ცხრა აპრილი 1989წ., 20 ადამიანი მშვიდობიანი უიარაღო, 1991-92წ. 100 ადამიანი. 1992-1993წ. აფხზეთის ომი 30 000 ადამიანი. 300 000 ფსიქოლოგიურად განადგურებული დევნილი, ომის დამთავრების შემდეგ 2000 ადამიანი სიკვდილი). ალბათ, უნდა გავჩერებულიყავით. უნდა გაგვეგრძელებინა გაყინულ მდგომარეობაში ყოფნა. არ გვეცადა არაფერი. გაგვეგრძელებინა ცხოვრება ბანერის (აფხაზეთი სამაჩაბლო ჩემი ტკივილია) ფონზე. ვმდგარიყავით ამ მხეცის და უზარმაზარი გველეშაპის წინაშე მარტო და გვეგრძნო თავი უმწეოდ. შემოვსკდომოდით ჩვენს გულს და არანაირი შანსი არ გვქონოდა, რომ ვინმე ამ ყველაფერში არ დაგვეხმარება. დღეს ყველაფერი შეიცვალა, შეიცვალა დიდი ტკივილის და ისევ სისხლის ფასად. ეს საშინელებაა.
იმპერია მორჩა კატა თაგვობანას. მან გამოაჩინა საკუთარი ღოჯები, რომლითაც დაძიძგვნას გვიპირებდა. ჩვენ ვეცადეთ თავი გადაგვერჩინა და არ დავრჩენილიყავით მარტო ამ გველეშაპის წინაშე. ვინ აპატიებდა ხელისუფლებას უმოქმედობას. არავინ. ქმედებასაც არავინ პატიობს. ვინ აცნობიერებს იმ შედეგებს, რაც მოჰყვებოდა რუსების შეტევის დაწყებას დასავლეთ საქართველოდან, რაზედაც ფელენგაური საუბრობს თავის სტატიაში. ვინ აცნობიერებსა იმ შედეგებს, რაც შესაძლოა მოჰყოლოდა თბილისის დაცემას და რუსების აქ შემოსვლას. განა არ მოინახება ჩვენს ტვინებში ერთი წამი, დროის შუალედი, როდესაც წარმოვიდგენთ, რა შეიძლება მოჰყოლოდა ამ ყველაფერს? რომ არ დაგვეცვა თბილისი, განა მცირე გამოცდილებაა 1921წ. 25 თებერვლი? რომელიც 70 წელი გვაზეიმეს. აუცილებელი იყო კონფლიქტების ინტერნაციონალიზაცია, რომელიც გვაძლევს შანსს, რომ რუსებს როგორმე თავიდან მოვიშორებთ და გავნდევნით საქართველოდან უკვე ცივილიზებული მსოფლიოს დახმარებით, რომელიც სერიოზულად დაუპირისპირდა ამ აგრესიას. ეს დღეს სახეზეა. 1921წ. ჩვენ მარტო დავრჩით, ეხლა აღარ. ან უნდა შევგუებოდით ამ ანექსიას, ან უნდა ნებისმიერი საშუალებით თავი დაგვეცვა წინააღდეგ შემთხვევაში განმეორდებოდა 1921წ. 25 თებერვალი.
მინდა ერთი იგავი მოვიყვანო, რომლითაც კრიზისი გადაწყდა უფრო დიდი კრიზისის შექმნით. ბიბლიაში არის ასეთი ნარატივი: ეგვიპტის ფარაონ რამზესის მიერ კრიზისი შეიქმნა ებრაელების დაპყრობით და მათზე ბატონობით. მოსე იყო ის კაცი, რომელმაც ღმერთის ხელით კრიზისი გაამწვავა და კრიზისში თავად რამზესის კრიზისი შეიყვანა, რომელიც რამზესის მიერ იყო შექმნილი. კრიზისში შესვლაში იგულისხმება თავად არსებული კრიზისის კრიზისში შესვლა. სწორედ უფლის დახმარებით შეძლო მოსემ ადამიანური (რამზესის) კრიზისისათვის, (რომელიც სატანური იყო , ღვთის გმობა იყო) კრიზისის შექმნა. ბოროტს ექმნება კრიზისი და ისჯება ღვთის მიერ, როგორც ამას ამბობს პეტრე იბერიელი, თავის წიგნში "სახმთოთა სახელთათვის" : "არა არს, არს ბოროტი", არ არსებობს ბოროტი, ის ასებობს კრიზისში და მის შექმნილ კრიზისს ელოდება კრიზისი ღვთის მიერ.
ვიყავით კრიზისში. ვიყავით და განვიცდიდით სტაგნაციას. ეს კრიზისი თავად გაკრიზისდა უკვე, ანუ რუსების მიერ შექმნილი კრიზისი, რომელიც მათ შექმნეს 16 წლის უკან სტაგნირებდა. ეხლა ეს რუსების მიერ შექმნილ კრიზისს (ტერიტორიების წართმევას) შეექმნა კრიზისი, ახალი, რომელიც მხოლოდ ამ კრიზისის დაძლევისთვის შეიქმნა და ჩამოყალიბდა. სწორედ ამას გულსხობს კრიზისში შესვლა. ანუ ახალი კრიზისი თავად არსებული კრიზისის საწინააღმდეგოდ. რუსების მიერ შექმნილ კრიზისს ეხლა დაუპირისპირდა თავად რუსების წინააღდეგ შექმნილი ახალი კრიზისი, რომელმაც ეს კრიზისი უნდა დაასრულოს და მოხდეს დეოკუპაცია ამ ტერიტორიების საერთაშორისო ძალების დახმარებით, რაც დაწყებულია. საერთაშორისო მხარდაჭერა ამ ყველაფრის სახეზე გვაქვს და საკმაოდ მწვავე. მდგომარეობა დღეს ასეთია. ყველა თავისას ეცდება. თუმცა რუსების კრიზისს ძალიან დიდი გამოცდა ელის. მათ სცადეს, რომ თავიანთი კრიზისი გაეღრმავებინათ. ასეც გააკეთეს, მაგრამ თავად კრიზისის კრიზისი დაწყებულია. რუსეთი ვერ შეძლებენ ამის გადალახვას. უბრალოდ ამის ლოგიკა არ არსებობს.
დღესდღეობით ჩვენს წინაა არა ორი კრიზისი, არამედ კრიზისის დამთრგუნველი ახალი კრიზისი. გვაქვს გააქტიურებული, კრიზისის (რუსეთის) დანგრევის კრიზისი (დასავლეთი და საქართველო). ანუ დღეს ერთი კრიზისია. ისტორიის მანძილზე ასეთი რამ სწორეთ ჩვენი გეოპოლიტიკის განმსაზღვრელი იყო, ისტორიული გეოპოლიტიკის. რუსეთის მიერ შექმნილ კრიზისს დაუპირისპირდა სწორედ აქ ამ ადგილას უფრო დიდი კრიზისი, რომელიც უკვე ჩვენ კი არა რუსეთის კრიზისს უქმნის დიდ საფრთხეს. ერთ ისტორიულ მაგალითს მოვიყვან, 542-562 წლები ჩვენს ისტორიაში შესულია როგორც ეგრისის 20 წლიანი ომი. ქართულმა პოლიტიკამ გუბაზ მეფის მეთაურობით (მოკლეს 554წ.) შეძლო ორი მაშინდელი იმპერია ერთმანეთისთვის დაეჯახებინა და საბოლოოდ ორივესგან განთავისუფლდა. ასე მოხდა არაბების მიერ ჩვენი დაპყრობისას და ბიზანტიისა და არაბების დაჯახება მოხდა ჩვენს ტერიტორიებზე, რომელიც საბოლოოდ აღმაშენებლის ეპოქით დაგვირგვინდა. ანუ ყველა ისტორიულ ეტაპზე ქართული პოლიტიკა თავიგადარჩენის ამ ხერხს მიმართავდა. ისევე როგორც თურქეთ ირანის შემთხვევაში უკვე შუასაუკუნეებში 1500 წლიდან ვიდრე 18 საუკუნის შუა ხანამდე. შემდეგაც საქართველოს გულისთვის რუსეთ ირანის და რუსეთ თურქეთის ომიც არაერთხელ მოხდა. ეს ჩვენთვის სწორედ სტანდარტული სიტუაციაა. სტანდარტული ისტორიული მდგომარეობა, იმ შემთხვევაში, როდესაც ჩვენ პოლიტიკური მმართველობა გვქონდა. სხვათა შორის პაველ ფელენგაუერმა აღნიშნა, რომ საქართველომ თავისი თავდაცვის ისტორიული ხერხი გამოიყენა, როდესაც თავის ტერიტორიაზე ორი მოწინააღმდეგის, იგულისხმება რუსეთი და აშშ ინტერესების დაპირისპირება მოახერხაო. როგორი ქვეყანა გავხდებით, ისრაელის თუ დასავლეთის ტიპის ეს უახლოეს თვეებში გაირკვევა. რაც შეეხება სად უნდა იყოს აშშ ბაზები და საერთოდ იქნება თუ არა ეს სხვა საკითხია. საქართველო იმდენად პატარა ქვეყანაა, რომ აქ ორი იმპერია ვერ დაეტევა. სწორედ ამიტომ ხდება ჩვენი ტერიტორიული მთლიანობის ასეთი დაცვა.
ეს კრიზისი რუსებისთვის კომფორტი არაა? რუსებმა 1993წ. გაუშვეს ყველა შანსი. გაყინეს რა კონფლიქტი, ვინაიდან მაშინ არავითარი შესაძლებლობა არ ჰქონდათ, რომ დაემთავრებიათ ეს პროცესი. გაყინული მდგომარეობა იყო რუსებისათვის კომფორტი. ჩვენთვის კრიზისი. რუსებს ნამდვილად არ აწყობდათ ასეთი აფეთებული კრიზისი. ასეთი საერთაშორისო ფონით. რუსებს ჰქონდათ მცდელობა რომ ჩვენთვის თავს მოეხვიათ ანექსია და უდიდესი კრიზისი თბილისის აღებით. რუსებმა 16 წლის შემდეგ გადაწყვიტა 1993წ. დაწყებული საქმის დამთავრება, მაგრამ ის მოხვდა სერიოზულ იურიდიულ და პოლიტიკურ კაზუსში, რაც გულისხმობს იმას, რომ რუსეთმა ამ შექმნილი ახალი კრიზისით დაკარგა ყოველგვარი ლეგიტიმაცია საქართველოში. მისი ერთადერთი ლეგიტიმაცია სამშვიდომო ძალები იყო. ეხლა რუსეთი ვერავითარ ლეგიტიმაციას ვერ შეიძენს, ვინაიდან არის ოკუპანტი და მისი ლეგიტიმაცია არ არსებობს. რუსეთი ეხლა ცდილობს, ევროკავშირი არ შევიდეს კონფლიქტის ზონებში. თუმცა შექმნილმა კრიზისმა დაუშვა შესაძლებლობა, რომ ისინი აუცილებლად შევლენ ცხინვალის და აფხაზეთის ტერიტორიებზე. დროში ევროკავშირი ამ მანდატს გააფართოვებს. რაც შეეხება ევროკავშირის სამშვიდობოებთან რუსების ქმედებას, თუ ის იქნება რაიმე უკანონო ქმედების მსგავსი, ეს ნიშნავს, რომ რუსეთი ევროპას ომს უცხადებს.
ბოლოს ვიტყვი, საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობაზე ბევრი საერთაშორისო საკითხია მიბმული. უკრაინა, ენერგო პროექტები და ამ პროექტებიდან 20 კმ-ში არავის გააჩერებს რუსულ ბაზებს. გარდა ამისა, რუსების გაყრა შავი ზღვიდან ეს არის გადაწყვეტილი. 5 ნატოს სახელმწიფო იქნება შავ ზღვაზე, სადაც რუსების ადგილი არ არის და აფხაზთშიც მათ არავინ გააჩერებს. ასე რომ დიდ შარში გაყვეს თავი და თვითონ კი არ შექმნეს კრიზისი, არამედ კრიზისში შევიდნენ და ეხლა ყველაფერი პირიქითაა, ვიდრე 1993წ.
ირაკლი მარგველაშვილი
1 ოქტომბერი 2008წ.
Subscribe to:
Posts (Atom)